Feeds:
Posts
Comments

Archive for June, 2013

969200_10151674495249910_977381694_nĐọc sách là để thực hành. Đó là mục đích của các markters.

Ngoại trừ làm trong lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu, bạn không nhất thiết phải “chết chìm” trong các trang sách dày đặc kiến thức một cách vô ích.

Vì nếu chỉ “học” mà không “hành” kiến thức sẽ vào tai này ra tai kia. Rất nhanh. Nguy hiểm hơn, có bạn còn có thể sẽ bị “ngộ chữ” vì đọc nhiều nhưng làm ít.

Một học giả đã nói rất hay thế này: “The greatest obstacle to discovery is not ignorance – it is theillusion of knowledge”. Tạm dịch: cản trở lớn nhất của việc khám phá không phải sự ngu dốt mà là ảo tưởng về tri thức.

Sợ nhất là kiến thức nửa vời. Sợ hơn nữa là sự ngộ nhận về sự hiểu biết của mình.

Để tránh sa vào cái bẫy “biết rồi” rất đơn giản: đọc đến đâu hành đến đó. Chỉ nên tập trung vào một lĩnh vực chuyên sâu nào đó thôi. Tích luỹ thật nhiều kiến thức trong lĩnh vực này và cố gắng tận dụng mọi cơ hội có được để kiểm nghiệm nó.

Các sách về marketing của các doanh nhân, học giả hay các nhà tư vấn có tên tuổi thường là đúc kết rất nhiều kiến thức cô đọng rất bổ ích. Sách về thương hiệu có Phillip Kottler, David Aaker, Al Ries, Jack Trout hay Kevin Keller; sách về quảng cáo & PR có Bill Bernbach, David Ogilvy hay Rosser Reeves.

Tôi làm nghề tư vấn thương hiệu. Khi lựa chọn sách báo về marketing, tôi có chiến lược rõ ràng: dành thời gian chính để đọc các tài liệu viết rất sâu về quản trị thương hiệu (Chiến lược, Định vị, Giá trị thương hiệu). Tất nhiên những gì liên quan đến marketing nói chung (PR, Quảng cáo, Social media v.v..) cũng cần phải tìm hiểu. Nhưng tôi chỉ dừng lại ở mức đọc để biết những kiến thức cơ bản nhất, những xu hướng phát triển để có cái nhìn toàn diện hơn, bao quát hơn.

Vì tôi tự nhận mình trí tuệ có hạn. Đọc nhiều không nhớ được.

Không nên đọc nhiều sách. Chính xác là không nên đọc nhiều loại sách chuyên môn cùng một lúc. Điều này có thể đi ngược với quan điểm chung của nhiều người. Đọc sách thì bao giờ chẳng bổ ích. Không bổ âm sẽ bổ dương. Chả lẽ sách chuyên môn chỉ dành cho những người đã đi làm? Hay chưa có cơ hội “hành” thì chưa nên đọc sách.

Không hẳn như vậy.

Chúng ta chỉ có 24h một ngày để sống. Chỉ có khoảng 10-12 tiếng một ngày cho công việc. Chúng ta cần thời gian cho gia đình, cho bạn bè và cho các thú vui giải trí cá nhân khác (tôi chả dại gì suốt ngày chũi mũi vào cái mớ marketing và branding nhức hết cả đầu). Nếu chưa có cơ hội thực hành, hãy chỉ đọc những cuốn sách trong phạm vi chuyên môn và gần với nghề nghiệp bạn sẽ theo đuổi.

Nên biết “đọc” một cách thông minh nhất, tập trung nhất . Đọc đến đâu “hành” đến đấy. Lúc đó kiến thức mới thành cái của mình. Và đó cũng là mục đích cuối cùng của việc đọc sách.

Nhưng dù sao, tôi vẫn chúc các bạn đọc … nhiều sách!

Nguyễn Đức Sơn

Brand Strategy Director – Richard Moore Associates

 

Advertisements

Read Full Post »

Ba tuổi rồi đấy nhỉ con trai. Con là “trung tâm vũ trụ” của cà nhà với những hành động & lời nói vừa hài hước vừa “ông cụ non” không ai đoán trước được.

Ba:  Sao con hay nói “ừ” thế, phải “vâng ạ” chứ
Zon: Nhưng người lớn toàn nói “ừ” chứ có “vâng ạ” bao giờ đâu
Ba: ????

Ba: Con không được ngịch máy tính, nó cắn đấy
Zon: Máy tính làm gì có mồm mà cắn hả ba
Ba: ????

Mẹ: Zon không được leo trèo, ngã đau đấy con
Zon: Bà ngoại bảo con có chân là để đi. Giờ con có chân thì để trèo chứ!
Mẹ: ????

Cu Zon luật sư nhỏ!

Khi hội thoại với ba mẹ, con luôn là “bên thắng cuộc” thế này. Tư duy ngôn ngữ phát triển sớm và sự hoạt ngôn của con làm cho gia đình mình luôn tràn ngập không khí hài hước của những trận cười.

Còn gì nữa nhỉ!

Diễn viên xiếc Nông Văn Zon

Diễn viên xiếc Nông Văn Zon

Zon sút bóng như “Rooney”. Sinh ra chỉ 2.4kg thuộc dạng còi. Thế mà đôi chân bé xíu khẳng khiu của cu Zon 3 tuổi sút bóng mạnh và chính xác còn hơn cả cậu bé đàn anh  hàng xóm 6 tuổi. Ngoài ra còn khả năng làm “xiếc” nhảy lộn một vòng tròn, nhảy Gangnam Style và biểu diễn trồng cây chuối siêu đẳng nữa.

Zon nhảy Gangnam Style

Zon nhảy Gangnam Style

Cu Zon cầu thủ bóng đá, cu Zon diễn viên xiếc blah blah blah

Thôi thế đủ rồi. Show-off nhiều mọi người lại ba “con hát … ba khen hay”.

Ba chả cần con là luật sư, là Rooney nổi tiếng, là diễn viên xiếc tài năng. Ba chỉ cần Zon là Zon thôi. Để hàng ngày đi làm về, bao nhiêu mệt nhọc tan biến với các trò đùa hài hước và dí dỏm bất tận của con.

Cảm ơn con trai!

Chúc mừng sinh nhật bé Nguyễn Nhật Duy, con trai của ba mẹ, em trai của chị Hà My.

Read Full Post »

996734_10151680891879910_1946133858_n“Tiếng gọi nơi hoang dã” (The Call of the Wild) được viết bởi nhàvăn Mỹ nổi tiếng Jack London. Cốt truyện kể về một cuộc sống của chú chó mang tên Buck. Người đọc sẽ bị hút hồn bởi hành trình khám phá bản thân, thay đổi để thích nghi của Buck. Từ cuộc sống “quý tộc” an nhàn chốn đô thị, Buck bị bắt khỏi trang trại để trở thành chó kéo xe ở khu vực tại vùng Bắc cực Alaska lạnh giá. Buck thường xuyên phải chiến đấu để dành giật từng miếng ăn, học từng kỹ năng nhỏ nhất để chiến đấu với sói rừng, để làm cách nào không bị lũ chó Eskimo (một loại chó sói được thuần phục để kéo xe trượt tuyết) cắn đứt cuống họng. Cuộc sống đầy bất trắc, khốc liệt đã dạy Buck một bài học vô cùng quý giá: thích nghi là khả năng số một để tồn tại và để chiến thắng.

Buck không phải là chú chó to khoẻ nhất, càng không phải là kẻ giỏi nhất về các kỹ năng chiến đấu. Bù lại, Buck thông minh hơn hết thảy, học nhanh nhất và quan trọng nhất, Buck có khả năng thích ứng tuyệt vời với bất kỳ hoàn cảnh nào. Chỉ thế thôi, nhưng điều này đã giúp chú trở thành kẻ chiến thằng cuối cùng trong bất kỳ cuộc tranh giành quyền lực nào.

Câu chuyện thú vị của Buck là ví dụ tiêu biểu minh hoạ cho “Thuyết tiến hoá” của Darwin. Ông cho rằng đặc tính thích nghi của cơ thể và sự đa dạng về loài là kết quả của quá trình tiến hóa lâu dài, loài mới xuất hiện từloài cũ, thông qua đấu tranh sinh tồn và chọn lọc tự nhiên. Để tồn tại, muôn loài luôn phải tham gia vào quá trình này và chỉ có kẻ mạnh hơn mới có cơ hội tồn tại.

Câu chuyện kể rất hay của Jack London có nhiều liên tưởng đến sự thay đổi liên tục và cạnh tranh sinh tồn của các thương hiệu ngày nay.

Honda Việt Nam là một ví dụ.

Honda đối với người Việt từ lâu đã có uy tín “vô đối” về chất lượng. Nhưng chất lượng của Honda có tuyệt đỉnh đến đâu chăng nữa thì giá trị cốt lõi cũng chỉ về giá trị sử dụng – chiếc xe máy bền nhất để đi lại. Người sử dụng không có nhu cầu về self-expression (thể hiện bản thân) khi mua một chiếc Honda.  Ngược lại, Piagio không chỉ đơn giản là một chiếc xe máy. Với nhiều người, Piagio là một‘sản phẩm thời trang”  đại diện cho sự lãng mạn và quyến rũ của văn hóa Ý. Người đi xe Piagio (hay xe Vespa) sẽ cảm thấy có một “vị thế” cao hơn bất kỳ loại xe máy nào, trong đó có Honda.

Thời gian gần đây, thị trường xe máy được chứng kiến sự thay đổi “lạ” của Honda: các sản phẩm của Honda đang nỗ lực dịch chuyển định vị theo … xì-tai của Piagio.

Dòng xe Liberty được quảng cáo rầm rộ là thiết kế theo phong cách thời trang nước Ý. Mới đây là phiên bản xe SH Mode cũng chạy theo concept này. Tại buổi ra mắt sản phẩm, đích thân tổng giám đốc Honda xuất hiện với ý phục và phong cách thời trang đậm đặc Italy.

Người Nhật nổi tiếng bảo thủ và luôn có xu hướng “ôm chặt” giá trị truyền thống và văn hoá phương Đông. Giờ đây Honda táo bạo muốn lột xác hình ảnh từ một võ sỹ Samurai đoan chính và “ăn chắc mặc bền” thành một chàng lãng tử La Mã đa tình và ăn mặc thời trang.

Honda đang đi đúng lộ trình của quá trình “Tiến hoá” theo học thuyết củaDawin? Nói một cách hình ảnh như trong truyện ngắn của Jack London, Honda đang “chạy” theo “tiếng gọi” vô hình rất hấp dẫn nào đó. Nhưng dường như đó là tiếng gọi khác. Không phải là “tiếng gọi nơi hoang dã” như của chú chó Buck.

Mỗi khi rơi vào hoàn cảnh nguy hiểm, “bản năng gốc” khôn ngoan của loài sói giúp Buck biết biến mình như con tắc kè hoa để ứng phó rất tuyệt. Khi nhu khi cương. Lúc tấn công lúc phòng thủ. Luôn luôn hợp lý và luôn dành chiến thắng chung cuộc. Buck có chiến lược đúng.

Honda cũng chiến lược đúng khi nỗ lực thay thế hình ảnh Samurai thành “người mẫu” thời trang Italy?

Nhu cầu thị trường xe máy tại Việt nam có nhiều thay đổi. Trước đây,Honda đánh bay tất cả các đối thủ chỉ nhờ một thuộc tính khác biệt hoá duy nhất: bền. Ngày nay hầu như thương hiệu xe máy nào cũng có thể “chạy tốt”. Yếu tố “bền” vẫn là uy tín của Honda nhưng không còn là điểm bán hàng cạnh tranh duy nhất.

“Khổ” cho Honda là trên sàn diễn thời trang đã có diễn viên hạng A chiếm lĩnh từ lâu: Piagio. Cái mác “xe máy thời trang” của Piagio đã găm sâu trong suy nghĩ của người tiêu dùng mất rồi.

Quy luật của định vị thương hiệu đã nói ró điều này: thật thiếu khôn ngoan cho một thương hiệu khi mất công ‘đánh cướp” một liên tưởng định vị của một thương hiệu khác. Đó là con đường đâm đầu vào bức tường đá.

Cái “khổ” thứ hai: mỗi khi Honda đã đồng nghĩa với “xe máy bền” trongtâm thức của người tiêu dùng Việt, đừng hy vọng nhét vào đầu họ mấy chữ xa lạ “xe máy thời trang”. Kể cả khi không có mặt Piagio trên thị trường.

Chú chó Buck áp dụng thành công chiến lược biến ảo “tắc kè hoa”. Nhưng thay đổi gì thì thay đổi, bất cứ khi nào có thể, Buck ngay lập tức trở về bản ngã thật của mình: sự khôn ngoan và tham vọng thống trị của kẻ sinh ra để thốngtrị (Buck là kết quả của “mối tình” giữa sói đầu đàn và chó nhà thông minh giống NaUy).

Cái kết chuyện ngắn “Tiếng gọi nơi hoang dã”: Sau khi người chủ yêu quý John Thorton (mối liên hệ duy nhất núi kéo Buck với cuộc sống văn minh) bị thổ dân da đỏ giết chết, Buck quay trở về cuộc sống hoang dã và trở thành con sói đầu đàn thống trị vùng Alaska. Một con sói có uy thể của chúa sơn lâm.

Không rõ con đường Liberty và SH Mode đang đi có phải là chiến lượcthương hiệu dài hạn của Honda hay không. Chỉ biết rằng con đường này đang có thể đưa họ đi xa dần khỏi vị thể của “chúa sơm lâm” trên phân khúc xe máy “có chất lượng bền”.

Còn phân khúc “xe máy thời trang”? chắc chắn Honda khó trở thành “Nghệ sỹ thành Rome”.

Vì thời trang và nghệ thuật đâu phải là “tiếng gọi nơi hoang dã” của Honda, phải không chàng Samurai xứ sở mặt trời?

Nguyễn Đức Sơn

Giám đốc chiến lược thươnghiệu – Richard Moore Associates

 

Read Full Post »

2013-05-30 19.24.59_1Ngày mai giỗ mẹ.

Con vẫn nhớ như in hồi con còn sinh viên đi học xa nhà, hình ảnh mẹ những lúc đón con về nhà ăn Tết hàng năm: con gọi cửa, từ căn bếp của ngôi nhà số 113, C4, phường Quang Trung, mẹ đang đun bếp lò nấu ăn buổi sáng. Mẹ  lập cập đi ra, tay gầy, nhăn nheo run rẩy sờ nắn, vuốt má con, miệng líu ríu “Con về đấy hả con, sao con gầy thế này”. Do tính hay ngượng ngùng không quen thể hiện tình cảm nên lúc ấy con chỉ chào mẹ rồi ngốc ngếch tránh ra mà không biết đường dừng lại để bàn tay mẹ lâu hơn trên má. Thậm chí chưa bao giờ  con biết ôm mẹ một cái, mẹ nhỉ. Những khoảnh khắc như thế có nhiều.  Và mỗi lần như vậy gương mặt mẹ hơi thoáng buồn dù mẹ chẳng bao giờ trách  con vì điều này.

Cũng như mẹ chẳng bao giờ trách móc con vì vố số điều vụng dại ngớ ngẩn do con gây ra. Mẹ bao dung bao nhiêu, con càng ân hận bấy nhiêu. Bởi vì con chẳng bao giờ có cơ hội làm lại nữa.Năm đầu tiên mẹ mới mất, người hụt hẫng và đau buồn nhất là ba. Ba đã viết về mẹ thế này:Tết đầu tiên vắng em
Cho lòng anh nhức nhối
Em đi và đi mãi
Bao giờ về không em?

Ôi ! đêm nay nằm mộng
Nghe em gọi tên anh
Anh vội ra mở cửa
Chỉ bóng đêm lặng thinh

Chỉ bóng đêm lặng câm
Mùa xuân sao lạnh giá
Mùa Xuân đau âm thầm
Mùa Xuân càng trống trải

Chợt nhớ Xuân đêm ấy
Em đi lớp giáo viên
Em cũng về trong đêm
Gọi anh trong thổn thức

Anh vừa mở cửa ra
Em ào lên rúc ngực
Má hồng em ngây ngất
Hai ta đầm trong hương

Nhưng đêm nay đêm nay
Má hồng đã hòa đất
Tất cả là sự thật
Ruột gan anh cồn cào

Mang hương hôn linh thiêng
Em về em báo mộng
Nhìn ảnh em lồng lộng
Em vẫn sống em ơi

Em ơi, em vẫn sống
( Minh Huệ – Gửi các con ở Hà Nội – 10/4/2002)

Đã bao nhiêu năm, vậy mà hôm qua con mới biết bài thơ này của ba (qua facebook của chị Mai). Lại một lần nữa con tự trách cái sự vô tình của mình.

Trong một bức thư viết tay gửi con những ngày đầu con ra công tác tại Hà Nội, chữ run rẩy lắm vì hồi đó mẹ đã bệnh nặng nằm một chỗ rồi, mẹ đã nhắn nhủ con “Sơn à, một năm mẹ chỉ được sống với con có 5-6 ngày Tết. Chắc ước mơ được sống với đứa con mẹ yêu quý nhất sẽ không bao giờ thành hiện thực… mẹ chỉ muốn con có cuộc sống hạnh phúc sau này…”. Mỗi lần đọc lại là nước mắt lại trào và tim con thắt lại vị thương mẹ quá.

Ở thế giới bên kia mẹ cũng “nghe” được nỗi lòng của con lúc này. Chắc mẹ sẽ cười hiền và bảo con rằng chẳng ai sống bằng quá khứ đâu con. Con hãy làm những điều con chưa có dịp làm cho mẹ với gia đình của con, những người yêu thương con nhất.

Vâng, con hiểu mẹ à. Con rất hiểu. Lâu lắm rồi con lại mới nói chuyện với mẹ mà. Đôi lúc con cũng muốn “dừng” lại đôi chút để nhớ về quá khứ với kỷ niệm tràn đầy yêu thương với mẹ.

Con cảm ơn mẹ

“Cu út” của mẹ (mẹ hay gọi con như vậy)

Read Full Post »

Potrait photo1Một bài viết hay là khi chúng ta không chỉ đơn giản “đọc” để thu lượm kiến thức mà còn có cơ hội “thưởng thức” với sự thích thú.

Một bài viết hay cần có nội dung hữu ích? hành văn súc tích ngắn gọn?

Đúng. Nhưng chưa đủ.

Quan trọng nhất vẫn là có được một creative concept (ý tưởng sáng tạo)

Không quá khó để tìm ra nội dung hay để viết. Nhưng không hề đơn giản để tìm ra một ý tưởng sáng tạo để diễn đạt nội dung này

Nội dung bài viết như phần lời của một bản nhạc. Ý tưởng sáng tạo là những nốt nhạc. Có lẽ nào một bài hát lại có thể thiếu đi những nốt nhạc.? Không nhiều người hiểu hết lời bài hát “Happy New Year” của ABBA? Nhưng cả thể giới này say mê bài hát này. Đơn giản đây là bài hát có giai điệu quá hay, quá quyến rũ.

Khi đọc một bài viết cũng vậy.

Có nhiều bài viết chẳng có gì mới về kiến thức. Nhưng rất độc đáo về cách diễn đạt chính nhờ ý tưởng sáng tạo dẫn dắt. Người đọc có cảm giác tò mò ngay từ phần đặt vấn đề, thoả mãn ở phần phân tích biện luận và bất ngờ thú vị ở phần “cởi nút thắt” giải quyết vấn đề. Rất trọng vẹn về mặt cảm xúc.

Đối với tôi không có gì khác về cách tiếp cận khi viết một bài viết học thuật về thương hiệu và một bài viết giải trí về cái tên yêu thích Manchester United. Có nhiều bài viết tôi chuẩn bị rất công phu về nội dung nhưng khi đọc lại vẫn không thấy “trôi’ vì thiếu ý tưởng sáng tạo để thể hiện. Bài viết thiếu ý tưởng sáng tạo như bữa ăn thịnh soạn nhưng không đủ “muối”. Rất nhạt và không thể ăn hết bữa được.

Bài viết mình viết ra đọc lại còn thấy chán thì khác gì “khủng bố” độc giả. Những kiểu bài viết như vậy tôi thường cho “lưu kho” cho đến khi tìm ra ý tưởng sáng tạo thể hiện.

Elmer Wheeler là tác giả người Mỹ của cuốn sách thú vị mang tựa đề “Tested Sentences That Sell” (tạm dịch: những câu bán hàng nổi tiếng). Ông được biết đến là chuyên gia bán hàng với khẩu hiệu “Hãy bán âm thanh xèo xèo hấp dẫn, chứ không phải miếng bít tết”.

Bạn đừng hy vọng độc giả “ăn miếng bít tết” (đọc nội dung bài viết) nếu thiếu đi “âm thanh xèo xèo” (ý tưởng sáng tạo).

Chúc bạn thành công

Nguyễn Đức Sơn

Richard Moore Associates

 

Read Full Post »

Potrait photo1“Chiếc Lexus & cây Ôliu” (tác giả Thomas L.Friedman) là cuốn sách viết rất hay về đề tài toàn cầu hoá – một khái niệm về sự xung đột giữa văn minh và lạc hậu, giữa giá trị cũ và mới, giữa giá trị mang tính dân tộc và giá trị mang tính toàn cầu. Tác giả đã dùng hình tượng “chiếc Lexus” hiện đại của hãng Toyota – nằm ở phía nam Tokyo và “cây Ôliu” già cỗi bên bờ sông Jordan để ẩn dụ cho những xung đột này.

Chiếc xe sang Lexus là biểu tượng cho văn minh hiện đại. Nhà máy Lexus tại Tokyo mỗi ngày sản xuất 300 chiếc, sử dụng 66 công nhân và 310 người máy. Tự động hoá, tốc độ và chính xác tuyệt đối. Con người chỉ cónhiệm vụ kiểm tra chất lượng sản phẩm. Chỉ có vài người nhúng tay vào việc vặn một vài chiếc ốc hoặc hàn một vài bộ phận. Có cả loại xe vận tải tự động, chuyển nguyên vật liệu trong xưởng, có khả năng cảm nhận được con người, kêu “bíp,bíp” để người ta tránh đường.

Trong lúc đó tại Beirut và Jerusalem, con người vẫn đang bắn giết nhau chỉ vì tranh chấp xem ai là người chủ của cây Ôliu. Xung đột giữa người Serb và người Hồi giáo hay giữa người Do Thái và người Palestine về việc sở hữu cây Ôliu chỉ để trả lời cho câu hỏi: tôi phải là người được thừa nhận sở hữu giá trị biểu tượng này. Nếu không, tôi sẽ bị thống trị về kinh tế, chính trị và quan trọng nhất, tôi sẽ không được coi là một dân tộc có bản sắc.

Cây Ôliu là biểu tượng của cái gọi là “bản sắc”: vì nhiều lý do khác nhau, con người thường có xu thế lưu giữ những giá trị cũ. Và những giá trị cũ đôi lúc là vật cản sự tiến hoá và phát triển.

Biểu tượng chiếc Lexus và cây Ôliu, về bản chất, phản ánh thái độ tiếp cận của con người đối với quá trình tiến hoá và phát triển. Với quy luật vận động đi lên của vạn vật, việc có theo kịp với sự thay đổi hay không phụ thuộc vào khả năng thích nghi cái mới, vào sự dũng cảm đánh đổi cái cũ và cái nhìn tích cực với thể giới bên ngoài.

Khi mở cửa với thế giới bên ngoài, ở Việt Nam chúng ta có một thuật ngữ khá phổ biến: “sính ngoại”. Bất cứ người Việt nào thể hiện sự yêu thích ngưỡng mộ đối với con người hay thương hiệu không phải “made in Vietnam” đều bị ghép vào cái “tội” này.

Nick Vujicic đến Việt nam và đã gây ra cơn “bão” về truyền thông. Ủng hộ nhiều, nước mắt cảm thông rơi nhiều và ngạc nhiên thay, chỉ trích, bài xích cũng không ít. Điểm nhấn của chỉ trích: sao phải bỏ ra những 32 tỷ để mời một “ông Tây” về nói chuyện? sao không để số tiền này ủng hộ những người tàn tật Việt Nam? Đất nước này thiếu gì những tấm gương vượt khó đâu kém chàng Nick đẹp trai và diễn thuyết tuyệt hay kia? Việc gì phải chen nhau chỉ để tung hô một anh mắt xanh mũi lõ?

Tấm gương vượt khó của nhiều người Việt ở hoàn cảnh tương tự đúng là không thiếu. Nhưng khả năng diễn thuyết trước đám đông và nhất là sức hấp dẫn truyền cảm hứng cho người khác thì sao? chúng ta đã có được những ai? Mà cái anh Nick này kể cũng tài. Ánh mắt sáng rực, nụ cười rạng rỡ của anh nhiều lúc làm cho người ta quên rằng mất anh mới là người thiếu may mắn, là người cần động viên. Ngược lại, chàng trai “no hand, no legs” tận đẩu đâu lại là người đi động viên và truyền tình yêu cuộc sống cho những người bình thường.

Bạn có nhận thấy điều kỳ diệu này không?

Nhưng có vẻ như một bộ phận đám đông đang rơi vào hiệu ứng “cây Ôliu” như ở câu chuyện trên kia: ồ chàng Nick “Tây” hay đấy, nhưng giá trị và hình ảnh của các chàng Nick ta hay đâu có kém. Tôi muốn Nick “ta” phải được thế giới trọng vọng và tung hô như thế hoặc hơn thế cơ. Bản sắc Việt Nam đâu có thua kém văn minh phương Tây đâu.

Nên đặt câu hỏi ngược lại: tại sao chúng ta không có được một Nick Vujicic người Việt hấp dẫn truyền thông? Phải chăng anh thành công chỉ là nhờ công nghệ lăng xê PR thời hiện đại? Phải chăng chỉ vì anh Nick đến từ nước Úc kia “có thương hiệu” nên mới được mời đi nói chuyện khắp nơi (Nick đã đi hơn 40 nước trên thế giới).

Nói tóm lại, đối với không ít người, Nick chỉ là một“sản phẩm thương mại” không hơn không kém.

Tuyệt vời!

Tôi thì lại mong Việt Nam chúng ta có được một “sản phẩm thương mại” như Nick. Để làm gì ư? Trước tiên để người đó có cuộc sống sung túc (nghe đâu Nick được trả hàng trăm ngàn đô la cho mỗi lần đi diễn thuyết). Quan trọng hơn, xã hội có thêm một người có khả năng truyền cảm hứng, tạo động lực sống mạnh mẽ cho rất nhiều người có số phận không may mắn và cả những người đang gặp bế tắc về lý tưởng sống có ý nghĩa. Như Nick đã, đang và sẽ làm. Và mọi người đều công nhận anh làm điều này rất giỏi.

Nếu cũng bỏ ra 32 tỷ để truyền thông rầm rộ cho một anh Nick “ta” nào đấy, liệu sẽ có hơn 30,000 người đến Mỹ Đình tham dự buổi nói chuyện? và Facebook sẽ “phát sốt” lên vì sự kiện này? Gần đây có bài viết cho rằng chưa có người Việt cùng hoàn cảnh như Nick nhưng không được tung hô như anh chẳng qua là vì “bụt chùa nhà không thiêng” và tâm lý “sính ngoại” của dân ta mà thôi.

Ngừời viết lại nhớ sự kiện tương tự khi Starbucks khai trương cửa hàng tại TP.HCM cách đây chưa lâu. Cũng hàng đoàn người xếp hàng rồng rắn chờ đến lượt nhận cốc nước uống “pha đường có mùi cà phê”. Họ nhận được sự mỉa mai: đồ sính ngoại!

Ô hay, “sính” những điều văn minh, những cái hay, cái mới lạ cũng là một cái tội?

Thương hiệu mạnh hay yếu, được yêu thích hay bị ghẻ lanh không phụ thuộc vào triết lý “bản sắc cây Ôliu” đề cập trong cuốn sách của Thomas L.Friedman. Ở Việt nam, triết lý này thường được  “ẩn nấp” dưới những mỹ từ bóng bẩy như “yêu nước” hay “tự hào dân tộc”.

Chẳng ai bắt chúng ta phải “yêu’ hay phải ghét một thương hiệu nào đó. Tình yêu hay sự hâm mộ là cái gì đến rất tự nhiên. Không ai có thể dùng vũ lực bắt ép thứ tình cảm này cả. Ai chả mong một ngày nào đó sẽ có một nhà diễn thuyết tài ba người Việt như Nick Vujicic? Sẽ được mời đi nói chuyện tại Úc, tại Mỹ? cũng được trả cát xê cao? Cũng được hàng chục ngàn người chào đón mỗi khi xuất hiện? Thương hiệu cà phê Trung Nguyên đã khai trương của hàng tại Mỹ rồi đó. Rất tự hào nếu người dân Mỹ xếp hàng để nhận cốc cà phê Robusta hương chồn của Trung Nguyên.

Lúc đó, chúng ta có quay lại chỉ trích những người dân tại nước sở tại là “sính ngoại”?

Đã đến lúc hãy “giải oan” cho cụm từ này được rồi. Xin thưa, các doanh nghiệp, các chủ thương hiệu yêu từ này lắm. Vì để được “sính”, thương hiệu phải xuất sắc hơn nhiều, khác biệt hơn nhiều và đôi khi phải may mắn hơn nhiều so với đối thủ cạnh tranh. Và bạn biết đấy, nếu đã được “sính”, mặc kệ ai chỉ trích thì cứ việc, nhưng vinh quang và tiền bạc thì cứ tự nhiên chảy về.

Trong thế giới phẳng, nếu không thay đổi tư duy và cách nhìn nhận thế giới bên ngoài một cách công tâm và khách quan, chúng ta sẽ tự “đào” cho mình một “vùng trũng” trì trệ.

Và không có gì đáng sợ hơn “vùng trũng” trì trệ về mặt nhận thức.

Thương hiệu toàn cầu luôn luôn vận động theo quy luật đổi mới hàng ngày, tiến bộ hơn và ưu việt hơn. Sẽ không có chỗ cho ai “Chân muốn đặt lên chiếc Lexus nhưng tay vẫn khư khư ôm cây Ô liu bản ngã”.

Nguyn Đc Sơn

Giám đc chiến lược thương hiu

Richard Moore Associates

 

Read Full Post »

Potrait photo1Việc tự giới thiệu “tôi là ai” thực sự không hề đơn giản và có tiếng nói rất quyết định đến đến vị thế của một thương hiệu trong tâm trí của khách hàng.

Năm 2004, có một người đàn ông Bồ Đào Nha mới chân ướt chân ráo đặt chân đến nước Anh đã ngay lập tức gây sốc cho giới truyền thông “lắm chuyện” xứ sương mù với tuyên bố đầy ngạo mạn: I am the special one (Tôi là người đặc biệt).

Kể từ đó, Mourinho là thương hiệu được săn đón nhất với giới truyền thông.Thế giới bóng đá không thiếu những nhân vật tài năng lỗi lạc nhưng trong số họ không phải ai cũng có thương hiệu cá nhân “hot’ như Jose Mourinho. Huấn luận viên người Bồ Đào Nha được coi là “dị nhân” với thành tích lừng lẫy vô dịch quốc gia  tại 04 câu lạc bộ khác nhau (Porto, Chelsea, Inter Milan và Real Madrid). Tài năng về chuyên môn là không phải bàn cãi, nhưng đó không phải lý do duy nhất biến Mourinho thành thương hiệu cuốn hút truyền thông đến thế.

Thành công của Mourinho một phần đến từ  câu tuyên ngôn định vị thương hiệu “khác người” ở trên.

Nhưng giờ đây, cuốn sách kể về Mourinho có vẻ đã sang trang khác.

“Hãy gọi tôi là người hạnh phúc”

Ai nói câu này? Mourinho đấy. Trong lần quay lại lần thứ 2 nhận chức huấn luyện viên trưởng của Chelsea.

“Khi tôi làm HLV lần đầu vào năm 2000, tôi cứ nghĩ mình biết hết thảy mọi thứ. Sau 13 năm, tôi nhận ra rằng mình chẳng biết gì, mỗi ngày bạn cần luôn cần phải học tập”. Mourinho bonus thêm cho giới phóng viên đang há hốc mồm kinh ngạc khi nghe những lời nhẹ nhàng và dịu dàng từ ông.

Ai sẽ Happy (hạnh phúc) như Mourinho khi nghe những chia sẻ ôn hoà này? Là nhữngngười của Chelsea như ông chủ Abramovich, giới cầu thủ và người hâm mộ? có thể lắm. Nhưng hạnh phúc và vui vẻ khác với ngưỡng mộ và tự hào.

Giới truyền thông từ Italy đến Tây Ban Nha nói chung là không ưa gì người đàn ông Bồ Đào Nha “lắm mồm” này. Nhưng truyền thông cũng “chết mê chết mệt” vì sức hút rất ….”Special” của Mourinho. Ông càng“nổ”, càng ngoa ngôn báo chí càng bán chạy như tôm tươi.

Khi tuyên bố “Tôi là người hạnh phúc”, Mourinho muốn “tái định vị”thương hiệu cá nhân từ “Đặc biệt” thành “Hạnh phúc”.

Tự nhận mình là “The Special One” nghe thật kiêu ngạo và ngông. Nhưng đó cũng là sự kiêu hãnh. Phải tự tin lắm và khác biệt lắm mới tuyên ngôn được như vậy. Còn “The Happy one”? Thôi nào, ai cũng có thể nói được như vậy. Kể cả một đứa trẻ mới biết nói.

Truyền thông sẽ chẳng “yêu” gì khuôn mặt “Happy” hiền lành và cách nói chuyện nhã nhặn khác thường của Mr. Special one đâu. Đơn giản vì giờ đây Mourinho có vẻ như không còn … đặc biệt. Điều này đồng nghĩa thươnghiệu cá nhân của ông không còn khác biệt nữa.

Hãy hiểu cho Mourinho. Ông đành phải tái định vị bản thân thôi. Vì thời thế nó phải thể?

Cái ngày quay trở về “nơi tình yêu bắt đầu” Stamford Bridge, vị thế của ông đã không còn như xưa nữa rồi. Mùa giải trắng tay đầu tiên trong sự nghiệp tại Real Madrid đã phá hỏng tất cả. Danh hiệu bằng không là một chuyện. Đau hơn là vị thế long lanh oai hùng của kẻ tự nhận “chỉ đứng sau mỗi chúa Jesu” đã mất giá đi nhiều. Truyền thông chế diễu, cầu thủ coi thường. Ông “chạy” trốn khỏi xứ bò tót với câu gièm pha chua cay  “ông là cái cái mụn trên bộ mặt của La Liga” từ phó chủ tịch của Barca.

Ông tổ marketing Philip Kotler đã nhận đinh: “Không có định vịnào thích hợp mãi mãi”.

Tái định vị thương hiệu, trong thế giới đang thay đổi nhanh chóng ngày nay, là chiến lược rất cần thiết để không bị tụt hậu và đào thải khỏi cuộc chơi ngày càng cạnh tranh gay gắt. Tuy nhiên, cho dù vì mục đích gì, tái định vị thương hiệu muốn thành công đều không được đi quá xa giá trị cốt lõi vốn là điểm khác biệt thương hiệu đã được thị trường thừa nhận.

Mourinho đã rất xuất sắc khi “định vị” thương hiệu cá nhân của mình. Nhưng có vẻ như ông đã mất “phong độ” khi “tái định vị”.

Hình ảnh của Mourinho vốn đã gắn chặt với cá tính cao ngạo, mạnh mẽ và rất góc cạnh. Có thể người ta không thích ông, nhưng chắc chắn người ta phải tôn trọng và thậm chí “nể” ông. Giờ đây ông xuất hiện trước truyền thông với vẻ nhũn nhặn, khiêm tốn thái quá. Người ta có thể thích ông, nhưng  nhiều người không còn có cảm giác ngưỡng mộ và thậm chí “sợ” ông nữa.

Mọi thứ chỉ mới bắt đầu. Mỗi khi quen làm “Người đặc biệt” rồi, biết đâu Mourinhosẽ rất khó chịu vì không quen phải vào vai “người bình thường hạnh phúc”

Lúc đó ông lại ngứa mồm, lại tiếp tục “nổ” làm loạn giới truyền thông. Như ông đã làm “rất tốt” trước đây.

Chũng ra hãy chờ xem.

Nguyễn Đức Sơn

Giám đốc chiến lượcthương hiệu – Richard Moore Associates

 

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers like this: